Ευστράτιος Γ. Καβρουδάκης MD, MSc, IOC Dip Sp Ph

Χειρουργός Ορθοπαιδικός - Τραυματιολόγος - Αθλητίατρος

I.O.C. Diploma in Sports Medicine

Master Μεταβολικά Νοσήματα των Οστών-Οστεοπόρωση

Επιστημονικός Συνεργάτης Γ΄ Ορθοπαιδικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Επιμελητής Κλινικής Ορθοπαιδικής και Αθλητικής Ορθοπαιδικής Νοσοκομείου Metropolitan

 
Τηλ: 210 9841008
Κιν: 6973 729469

Κατάγματα Κοπώσεως

Τα κατάγματα κοπώσεως συνήθως εμφανίζονται όταν αλλάζουν απότομα οι δραστηριότητες ενός ατόμου όπως για παράδειγμα όταν αυξηθεί ξαφνικά η ένταση της προπόνησης ή αλλάξει η επιφάνεια πάνω στην οποία γίνεται η προπόνηση (πχ τρέξιμο σε διάδρομο vs τρέξιμο σε άσφαλτο). Επιπρόσθετα, όταν το οστό είναι αποδυναμωμένο από την οστεοπόρωση ή κάποια άλλη ασθένεια, τα κατάγματα κοπώσεως μπορούν να συμβούν απλά και μόνο με τις καθημερινές δραστηριότητες.

Τα οστά του άκρου ποδός και του κάτω άκρου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε κατάγματα κοπώσεως λόγω των επαναλαμβανόμενων πιέσεων που δέχονται και των φορτίων που απορροφούν κατά τη βάδιση, το τρέξιμο και τα άλματα.

Το κλειδί για την επούλωση των καταγμάτων κόπωσης είναι η αποχή από έντονες δραστηριότητες για ένα χρονικό διάστημα. Η βιαστική επιστροφή στην άθληση όχι μόνο θα καθυστερήσει την επούλωση αλλά κουβαλάει τον κίνδυνο του πλήρους κατάγματος. Εάν συμβεί ένα πλήρες κάταγμα τότε η αποθεραπεία είναι πολύ μεγαλύτερη και θα καθυστερήσει αρκετά η επιστροφή στις αθλητικές δραστηριότητες.

Περιγραφή

Τα κατάγματα κοπώσεως εμφανίζονται συχνότερα στο δεύτερο και τρίτο μετατάρσιο οστό λόγω του ότι είναι λεπτότερα και συχνά μακρύτερα από τα υπόλοιπα μετατάρσια. Σε αυτή την περιοχή ασκείται και η μεγαλύτερη πίεση κατά τη βάδιση ή το τρέξιμο.

Τα κατάγματα κοπώσεως είναι συχνά επίσης

Πολλά κατάγματα κοπώσεως αποτελούν κακώσεις από υπέρχρηση. Με την πάροδο του χρόνου οι επαναλαμβανόμενες δυνάμεις προκαλούν βλάβη στο οστό σε μικροσκοπικό επίπεδο. Αυτές καθαυτές οι δυνάμεις δεν είναι ικανές να προκαλέσουν κάταγμα.  Το κάταγμα κοπώσεως συμβαίνει επειδή η αθλητική καταπόνηση έχει τέτοια συχνότητα και ένταση που το οστό δεν προλαβαίνει να αυτοεπισκευαστεί στα διαστήματα μεταξύ των προπονήσεων.

Το οστό βρίσκεται διαρκώς σε ένα κύκλο αποδόμησης και επαναδημιουργίας (remodeling). Το παλαιό οστό απορροφάται από τους οστεοκλάστες και νέο οστό δημιουργείται και εναποτίθεται από τους οστεοβλάστες. Έτσι διορθώνονται όλες οι μικρορωγμές. Μία ιδιαίτερα εντατική αθλητική δραστηριότητα μπορεί να μην προλάβει να καλυφθεί από αυτό τον μηχανισμό με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση του οστού και τη δημιουργία καταγμάτων κοπώσεως με ελάχιστη ή και καθόλου σχεδόν βία.

Αίτια

Το συχνότερο αίτιο καταγμάτων κόπωσης είναι η ξαφνική αύξηση της φυσικής δραστηριότητας. Η αύξηση μπορεί να αφορά:

Τα παραπάνω δεν αφορούν αποκλειστικά αθλητές. Εάν δεν περπατάτε συχνά αλλά ξαφνικά στις διακοπές σας ξεκινήσετε ξαφνικά μεγάλους περιπάτους, πεζοπορία ή βάδιση σε ανώμαλο δρόμο, μπορεί να κινδυνεύετε από κάταγμα κοπώσεως. Ακόμη και ένα υπόδημα διαφορετικού τύπου από αυτό που έχετε συνηθίσει να φοράτε μπορεί να μειώσει σημαντικά την ικανότητα του ποδιού να απορροφάει επαναλαμβανόμενες δυνάμεις και να προκαλέσει κάταγμα κόπωσης.

Διάφοροι άλλοι παράγοντες μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα κατάγματος κόπωσης όπως:

Οστική Ανεπάρκεια

Καταστάσεις που μειώνουν την οστική αντοχή και πυκνότητα όπως η οστεοπόρωση και κάποια φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν κατάγματα κοπώσεως ακόμη και στις απλές καθημερινές δραστηριότητες. Για παράδειγμα, τα κατάγματα κοπώσεως είναι συχνότερα τους χειμερινούς μήνες λόγω του ότι η χαμηλή έκθεση στον ήλιο προκαλεί πτώση στα επίπεδα της βιταμίνης D.

Έρευνες έχουν δείξει πως οι αθλήτριες είναι πιο επιρρεπείς σε κατάγματα κοπώσεως από τους άνδρες αθλητές. Εν μέρει αυτό οφείλεται σε αυτό που ονομάζουμε «η τριάδα της αθλήτριας». Όταν ένα κορίτσι ή νεαρή κοπέλα το «παρακάνει» με τη δίαιτα και τη γυμναστική τότε εμφανίζονται τρεις αλληλένδετες ασθένειες: διαταραχές πρόσληψης τροφής (anorexia athletica), διαταραχές εμμήνου ρύσεως και πρώιμη οστεοπόρωση. Καθώς η οστική μάζα της αθλήτριας μειώνεται, αυξάνονται οι πιθανότητές της για κάταγμα κοπώσεως.

Κακή προετοιμασία

Το να κάνεις πάρα πολλά, πολύ νωρίς οδηγεί σε κατάγματα κοπώσεως. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στους αρχάριους αλλά είναι γνωστό και στους πεπειραμένους αθλητές. Για παράδειγμα, δρομείς που προπονούνται λιγότερο κατά τους χειμερινούς μήνες προσπαθούν μόλις βελτιωθεί ο καιρός να ξαναρχίσουν εντατική προπόνηση άμεσα από το σημείο που βρισκόντουσαν την προηγούμενη σεζόν αντί να ανέβουν ξανά σταδιακά. Σε τέτοιες περιπτώσεις όπου όχι μόνο αυξάνουν απότομα το επίπεδο δραστηριότητάς τους αλλά δεν δίνουν σημασία και στα διάφορα «πονάκια» που προκύπτουν δεν δίνουν την ευκαιρία στο σώμα τους να επανέλθει και μπορεί να εμφανιστούν κατάγματα κοπώσεως.

Κακή τεχνική βάδισης

Οτιδήποτε μεταβάλει την εμβιομηχανική του τρόπου με τον οποίο το πόδι απορροφά τις δονήσεις και τα φορτία προδιαθέτει σε κάταγμα κοπώσεως. Για παράδειγμα, εάν έχετε κάποια φουσκάλα, πληγή ή τενοντίτιδα στο πόδι αυτόματα επηρεάζεται ο τρόπος που ρίχνετε βάρος στο πόδι σας όταν περπατάτε ή τρέχετε και κάποιες περιοχές του οστού μπορεί να παίρνουν περισσότερο βάρος από ότι θα έπρεπε.

Αλλαγή επιφάνειας άθλησης

Όταν ένας τενίστας πάει από γήπεδο με γκαζόν σε ένα σκληρό γήπεδο ή όταν ένας δρομέας πάει από ταρτάν σε εξωτερικό χώρο αυξάνονται οι πιθανότητες για κατάγματα κόπωσης.

Ακατάλληλος εξοπλισμός

 Τα φθαρμένα, χαλαρά παπούτσια που έχουν πια χάσει την ικανότητα απορρόφησης κραδασμών συμβάλουν στα κατάγματα κόπωσης.

Συμπτώματα

Το συχνότερο σύμπτωμα είναι ο πόνος. Ο πόνος επιδεινώνεται σταδιακά και χειροτερεύει με τη φόρτιση του άκρου. Άλλα συμπτώματα είναι:

Απεικονιστικός έλεγχος

  1. Ακτινογραφίες Επειδή τα κατάγματα κοπώσεως ξεκινάνε ως μικρές ρωγμές, στην αρχή μπορεί να είναι δύσκολο να γίνουν αντιληπτά στις απλές ακτινογραφίες. Μετά από 2-3 εβδομάδες αρχίζει να φαίνεται ο πόρος του κατάγματος.
  2. Αξονική τομογραφία
  3. Μαγνητική τομογραφία
  4. Σπινθηρογράφημα οστών

Θεραπεία

Ο σκοπός της θεραπείας είναι η εξάλειψη του πόνου και η επούλωση του κατάγματος έτσι ώστε να μπορέσετε να επιστρέψετε στις καθημερινές σας δραστηριότητες και να αποφευχθεί οποιαδήποτε περεταίρω βλάβη στο οστό.

Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με την περιοχή και τη σοβαρότητα του κατάγματος. Η πλειοψηφία των καταγμάτων κόπωσης αντιμετωπίζεται συντηρητικά.

Συντηρητική θεραπεία

Η άμεση αντιμετώπιση όταν εμφανιστεί πόνος είναι το RICE:

Ένα ήπιο αντιφλεγμονώδες για 1-2 ημέρες θα βοηθήσει με τον πόνο και το οίδημα.

Επιπρόσθετα η χρήση βακτηριών (πατερίτσες) είναι απαραίτητη.

Άλλα μέτρα προφύλαξης είναι:

Τροποποίηση δραστηριοτήτων. Συνήθως χρειάζονται 6 με 8 εβδομάδες για να επουλωθεί ένα κάταγμα κόπωσης. Σε αυτή τη χρονική περίοδο πρέπει να ασχοληθείτε με δραστηριότητες που δεν «ζορίζουν» το πόδι σας. Η κολύμβηση και η ποδηλασία είναι καλές εναλλακτικές λύσεις. Πριν κάνετε οποιαδήποτε δραστηριότητα συμβουλευτείτε το γιατρό σας!!!!

Προστατευτικά υποδήματα.  Για την προστασία του κατάγματος, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει υπόδημα με άκαμπτο πάτο, σανδάλια με ξύλινο πάτο ή αφαιρούμενο κοντό νάρθηκα ποδοκνημικής (μπότα).

Νάρθηκας-Γύψος. Τα κατάγματα κοπώσεως του πέμπτου μεταταρσίου, του αστραγάλου και του σκαφοειδούς οστού χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επουλωθούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί γύψος.

Χειρουργική θεραπεία

Σε σπάνιες περιπτώσεις τα κατάγματα κοπώσεως χρειάζονται εσωτερική οστεοσύνθεση για την καλύτερη επούλωσή τους.

 

Αποκατάσταση

Στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζονται 6 με 8 εβδομάδες για να επουλωθεί ένα κάταγμα κόπωσης. Η πρώιμη επιστροφή σε αθλήματα θέτει τον κίνδυνο για μεγαλύτερο και δυσκολότερο στην επούλωσή του κάταγμα που θα χρειαστεί μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για να αποκατασταθεί. Ο επανατραυματισμός μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια προβλήματα και μπορεί να φτάσει μέχρι το σημείο να μην επουλωθεί ποτέ το κάταγμα.

Από τη στιγμή που το κάταγμα κοπώσεως έχει επουλωθεί και δεν υπάρχει πόνος, ο γιατρός σας θα σας επιτρέψει τη σταδιακή επιστροφή σε αθλήματα. Στην αρχή είναι καλό να εναλλάσσονται οι μέρες άθλησης με μέρες ξεκούρασης. Αυτό δίνει την ευκαιρία στο οστό να μεγαλώσει αρκετά για να αντέχει στις πιέσεις. Καθώς βελτιώνεται η φυσική σας κατάσταση, σιγά σιγά θα αυξήσετε τη συχνότητα, τη  διάρκεια και την ένταση των προπονήσεων.

Προφύλαξη

Οι παρακάτω οδηγίες θα σας βοηθήσουν να αποφύγετε τα μελλοντικά  κατάγματα κοπώσεως:

  1. Σωστή και ισορροπημένη δίαιτα. Μία δίαιτα πλούσια σε ασβέστιο και βιταμίνη D θα βοηθήσει να «χτίσετε» μυϊκή μάζα.
  2. Σωστός εξοπλισμός. Παλαιά και φθαρμένα αθλητικά παπούτσια έχουν χάση την ικανότητά τους να απορροφούν κραδασμούς και οδηγούν σε τραυματισμούς. Ένας γενικός κανόνας είναι πως τα αθλητικά παπούτσια πρέπει να είναι μαλακά από μέσα και σκληρά από έξω.
  3. Ξεκινήστε αργά κάθε καινούργια αθλητική δραστηριότητα. Αυξήστε σταδιακά το χρόνο, την ταχύτητα και τις αποστάσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις το ιδανικό είναι να τα αυξάνετε κατά 10% ανά εβδομάδα.
  4. Cross train. Προσπαθήστε να έχετε πλουραλισμό στις ασκήσεις σας για να αποφύγετε να καταπονήσετε υπερβολικά μία και μοναδική περιοχή του σώματός σας. Για παράδειγμα, συνδυάστε αθλήματα με έντονους κραδασμούς όπως το τρέξιμο με αθλήματα με μειωμένους κραδασμούς όπως η κολύμβηση και το ποδήλατο.
  5. Προσθέστε ασκήσεις ενδυνάμωσης στη προπόνησή σας. Ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγετε την πρόωρη μυϊκή κόπωση και τη μείωση της μυϊκής μάζας είναι οι ασκήσεις ενδυνάμωσης. Αυτές χρησιμοποιούν αντιστάσεις όπως λάστιχα, βάρη ή το ίδιο το σωματικό σας βάρος για να αναπτύξουν τους μύες και να αυξήσουν τη μυϊκή ισχύ.

Σταματήστε την άθληση εάν εμφανιστεί πόνος ή οίδημα. Ξεκουραστείτε για μερικές μέρες. Εάν ο πόνος δεν υποχωρεί συμβουλευτείτε το γιατρό σας!!!

Πρόσφατα Άρθρα

Επικοινωνία

Ευστράτιος Καβρουδάκης (MD, MSc)

Καλυψούς 18, Παλαιό Φάληρο
ΤΚ: 17562
Δέχεται κατόπιν ραντεβού

Ωράριο Λειτουργίας Ιατρείου
Δευτ.- Παρασκευή : 17:00-22:00

Newsletter

Παρακαλώ εισάγετε έγκυρο email
Ευχαριστούμε για την εγγραφή σας
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
ΕΝΤΑΞΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ